PLASTİK POŞETLERİN UCRETLENDİRİLMESİ UYGULAMASıNA GÖSTERİLEN TUTUMSAL VE DAVRANIŞSAL DESTEGİN AÇIKLANMASINA YÖNELİK MODEL ÖNERİSİ

Abstract

Bu araştırmanın amacı Türk tüketicisinin, çevre politikası araçlarından biri olan plastik poşetlerinücretlendirilmesi (PPÜ) uygulamasına göstereceği destek üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesidir. Buamaç doğrultusunda çevreci tüketim ve çevreci politikaların kabulüne yönelik araştırmalar ile doğrudankonuya ilişkin yapılmış nitel araştırma bulgularına dayalı olarak bir kavramsal çerçeve geliştirilmiştir. Buçerçeve kapsamında PPÜ uygulamasına gösterilen tutumsal ve davranışsal desteğin oluşumunda;tutumluluğun, bireysel çevreci normların. hali hazırdaki plastik poşet kullanım miktarının, uygulamaya ilişkinbilgi düzeyinin, uygulamanın algılanan etkililiğinin. uygulamanın algılanan maliyetinin ve çeşitli demografiközelliklerin oynadığı roller incelenmiştir. Önerilen teorik çerçevenin testi için gerekli veri İstanbul, Kocaeli veBursa ağırlıklı olmak üzere toplam 23 farklı şehirde yaşayan 321 tüketiciden anket yöntemi ile toplanmıştır.Analiz sonuçları PPÜ uygulamasına yönelik davranışsal ve tutumsal desteğin bazı farklı dinamiklere sahipolduğunu göstermiştir. Ancak uygulamanın algılanan etkililiği ve tüketicilerin uygulama hakkında sahipolduğu bilgi düzeyi hem tutumsal hem de davranışsal desteği önemli derecede etkilemektedir. Araştırmasonuçları ayrıca, tutumsal desteğin bir taraftan mevcut uygulamaya yönelik davranışsal desteği güçlendirirkendiğer yandan gelecekteki benzer uygulamaların kabulünü kolaylaştırıldığına işaret etmiştir. Bulgular ışığında,gelecekte kullanılması olası benzer uygulamalar için güçlü tüketici desteğinin nasıl oluşturulabileceğihususunda önerilerde bulunulmuştur.