A model for designing user interfaces for people with mental disabilities

Abstract

Bu tez, zihinsel gelişimi normalden farklı olan öğrencilerin (ZGNFOÖ) bilgisayar arayüzü ile etkileşimleri konusunda çeşitli araştırmalar içermektedir. Bu araştırmalar, ön çalışmalar ve temel çalışma olmak üzere iki temel başlık altında toplanmıştır. Ön çalışmalarda, zihinsel gelişimi normalden farklı olan öğrencilerin dokunmatik ekran ile ve/veya artırılmış gerçeklik (AG) yöntemi ile geliştirilen uygulamalar ile olan etkileşimleri ve bilgisayar arayüz metaforları ile olan etkileşimleri incelenmiştir. ZGNFOÖ için geliştirilen bilgisayar arayüz özellikleri kullanılarak ZGNFOÖ'nün bilişsel yetenekleri hakkında bilgi elde edilmiş ve elde edilen bilgiler paylaşılmıştır. Temel çalışmada ise, geleneksel iki boyutlu düzlem (kâğıt), iki boyutlu dokunmatik ekran ve bilgisayar destekli üç boyutlu sanal görüntüleme alanı (AG) kullanılarak, ZGNFOÖ'nün zihin kuramı testlerini yapmaları sağlanmıştır. 3 boyutlu görüntü elde etmek için tablet tabanlı AG metodu kullanılmıştır. Antoine de Saint-Exupéry tarafından yazılan "Küçük Prens" hikâyesinden, Zihin Kuramı test senaryolarının oluşturulmasında ilham alınmıştır. Bu tez, iki boyutlu dokunmatik ekran ve artırılmış gerçeklik yöntemlerinin ZGNFOÖ üzerindeki etkilerini göstermekte ve ZGNFOÖ'nün zihin kuramı yeteneklerinin, insan bilgisayar etkileşim yaklaşımı ile ölçülmesinde yeni bir yaklaşım önermektedir. ZGNFOÖ'nün farklı ortamlardaki (kâğıt, iki boyutlu ekran ve AG ortamı) zihin kuramı başarıları, katılım oranları deneysel verilere göre karşılaştırılmış, sonuç olarak, ZGNFOÖ'nün zihin kuramı bilgilerinin farklı ortamlarda ölçülmesi neticesinde ilginç ve faydalı bilgiler elde edilmiştir.This thesis includes various researches about the interaction of students with mental disabilities with computer interface. These researches are grouped under two titles as preliminary studies and the main study. In the preliminary studies, the interaction between the students with neurodevelopmental disorders (SWND) and the applications developed by touch screens and/or applications based on augmented reality was analyzed and their interactions with the computer interface metaphors were examined. In these works, using the computer interface features developed for the SWND, information about the cognitive abilities of the SWND was obtained and the experimental results were shared. In the main study, the traditional two-dimensional method (paper), two-dimensional touch screen and computer-aided three-dimensional augmented reality (AR) are designed and developed as Theory of Mind test platforms for the SWND who perform the Theory of Mind (ToM) tests. The Little Prince written by Antoine de Saint-Exupéry inspired to create the ToM test's scenarios. The experimental results of the three models are compared. Test results of the SWND were analyzed in terms of their achievements and their engagement levels according to different environments (paper, two-dimensional screen, and AR environment). As a result, interesting and beneficial information was obtained.