İş Anlamlılığının Sosyal ve Kültürel Belirleyicileri: Bütünleştirici Bir Sosyal Çevre mi Sağlamalı, Çeşitlendirici Bir Kültür mü Oluşturmalı

Abstract

Amaç – Bu araştırma, iş anlamlılığının nasıl şekillendiğinin incelenmesinde kısmen daha fazla göz ardıedilmiş faktörler olarak sosyal bütünleşme ve kültürel çeşitliliğin algılanan iş anlamlılığı üzerindekirolünün incelenmesini amaçlamaktadır.Yöntem – Araştırmanın örneklemini İstanbul Sanayi Odasına bağlı 216 firma oluşturmaktadır. Bufirmalarda iki yıl veya daha uzun süredir çalışmakta olan yöneticiler ve uzman çalışanlar firmaları temsileden anahtar bilgi kaynakları olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışanlardan anket yöntemi aracılığıylatoplanan araştırma verilerinin yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla geçerlilik ve güvenilirliklerisınanmış, path analizi kullanılarak hipotezler test edilmiştir.Bulgular – Araştırmada elde edilen bulgulara göre sosyal bütünleşme, iş anlamlılığının pozitif anlam, işaracılığıyla anlam yaratma ve daha iyi bir amaca yönelik motivasyon boyutlarıyla pozitif ilişkiye sahipken,kültürel çeşitliliğin iş anlamlılığı boyutlarından pozitif anlam ve iş aracılığıyla anlam yaratma boyutlarıylanegatif ilişkili ve şaşırtıcı olarak daha iyi bir amaca yönelik motivasyon boyutuyla ise pozitif ilişkili olduğubelirlenmiştir.Tartışma – Sonuçlar, bireylerin iş anlamlılığına yönelik algılarının kolektif şekilde geliştiğinigöstermektedir. Organizasyon içerisindeki sosyal bütünleşmenin gelişmesiyle çalışanların psikolojikanlamda artan yakınlaşma ve birbirlerine bağlanma dereceleri iş anlamlılığı algılarını güçlendirmektedir.Aynı zamanda sonuçlar, iş ortamında sosyal bütünleşme sağlandığında, algılanan kültürel çeşitliliğinşaşırtıcı şekilde çalışanların işleri aracılığıyla daha iyi bir amaca katkı sağladıklarına yönelik algılarınıartırdığını ve böylece çalışanların organizasyondaki çeşitlilik ortamını değerli bir kaynak olarak görmeyeyönelik motive olduklarını ortaya koymaktadır. Genel anlamıyla bu araştırma, organizasyonlardaki sosyalve kültürel mekanizmaların bir aradaki eşzamanlı etkilerini içeren ve organizasyon içerisindeki sosyal vekültürel “anlam ağını” ampirik olarak test eden bütüncül bir model geliştirerek iş anlamlılığı kavramınailişkin teorik yapının genişletilmesine katkı sağlamaktadır.