Düşey düzensizliği bulunan betonarme bir binanın DBYBHY-2007 ve TBDY-2018 esaslarına göre irdelenmesi

Abstract

Türkiye yüksek sismik aktiviteye maruz bir coğrafyada yer almaktadır. Özellikle son 30 yılda meydana gelen yıkıcı depremlerde yaşadığımız can ve mal kayıpları, depremin ülkemiz için en önemli doğal afetlerden biri olduğu gerçeğini göz önüne sermektedir. Depremin yıkıcı etkilerine karşı can ve mal güvenliğinin sağlanması yapılarımızın tasarım aşamasında göz önüne alınan yaklaşımların geliştirilmesi ve gerçek duruma uyarlanması ile mümkün olmaktadır. Depremin olası etkilerini en aza indirgemek için bina tipi yapılarda kullanılmak üzere deprem yönetmelikleri 1940 yılından itibaren yayınlanmakta ve gelişen teknolojiye bağlı olarak sürekli güncellenmektedir. Yapı mühendisliği alanında yaşanan güncel ilerlemeler ve yeni bulgular ışığında, 2007 yılında yürürlüğe giren "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, DBYBHY-2007" yerini 2018 yılında yürürlüğe giren "Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, TBDY-2018" ne bırakmıştır. TBDY-2018'de tasarım ve değerlendirme aşamasında bina tipi yapılar için bir takım yeni yaklaşımlar yer almaktadır. Deprem etkisinin Türkiye Deprem Tehlike Haritası'na bağlı olarak olarak koordinat bazında tanımlanması, etkin kesit rijitlik katsayılarının kullanılması, düşey deprem etkisinin hesaplarda göz önüne alınması ve yapısal düzensizliklerin kontrolünde farklı sınır değerlerin baz alınması gibi yeni düzenlemeler yapılmıştır. Deprem bölgesinde inşa edilecek olan bir yapının taşıyıcı sisteminin seçimi özellikle düşey ve yatay yüklerin temele güvenle aktarımının sağlanması açısından oldukça önemli bir husustur. TBDY-2018 bu doğrultuda düşey elemanların süreksizliğine dair birtakım kısıtlamalar getirmiştir. Bu tez çalışması kapsamında kolon süreksizliği bulunan 7 katlı betonarme bir binanın DBYBHY-2007 ve TBDY-2018 esaslarına göre incelenmesi ve elde edilen sonuçların karşılaştırılarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmanın son bölümünde ise tasarımı yapılan mevcut binanın zaman tanım alanında doğrusal olmayan analiz yöntemi kullanılarak performansı değerlendirilmiştir.Turkey is in a geography subject to high seismic activity. The loss of life and property, especially in the devastating earthquakes that took place in the last 30 years, reveals the fact that the earthquake is one of the most important natural disasters for our country. In the light of current developments and new findings in the field of structural engineering, "Regulation on Buildings to be Constructed in Earthquake Zones, DBYBHY-2007" has left its place to "Turkey Building Earthquake Code, TBDY-2018". In TBDY-2018, there are a few new approaches for building type structures during the design and evaluation stages. New regulations were made, such as defining the earthquake effect on a coordinate basis based on the Turkey Earthquake Hazard Map, using the effective section stiffness coefficients, taking the vertical earthquake effect into account in the calculations, and taking different limit values as a basis for the control of structural irregularities. The selection of the structural system of a building to be built in an earthquake zone is a very important issue in terms of ensuring the safe transfer of loads. TBDY-2018 has brought some restrictions on discontinuity of vertical elements in this direction. Within the scope of this thesis, it is aimed to examine a 7-storey reinforced concrete building with column discontinuity according to the principles of DBYBHY-2007 and TBDY-2018 and to compare and evaluate the results obtained. In the last part of the study, the performance of the existing building was evaluated by utilizing non-linear time history analysis method.