Güney Marmara Bölgesindeki büyük vadilerin olası deşilme zamanı

Abstract

Güney Marmara Bölgesinin (Susurluk drenaj havzas -SDH) sular ve tortullar büyük ölçüde önce Manyas ve Ulubat göllerinde toplanır, sonra tek kanaldan Marmara Denizine ulaşır. Mevcut akaçlama sistemi ile buradaki gözlem istasyonlar SDHndaki araştırma hızını ve dolayısıyla buradaki büyük ölçekli vadilerin kaz nma sürelerini araştırma olanağı vermektedir. Bu yönde veri elde etmek için, Ulubat Gölünün eski tortullar ve bunların kimyasal kapsamları sondajlar yardımıyla çalışılmıştır. Karotlarla kesilen göl tortulları içindeki bor iyonu alttan üste do¤ru 4 m seviyesinde aniden artmakta olup bu değişme Emet Vadisindeki borat yataklarının aşılmaya başllamasıyla ortaya çıkmışltır. Aşınma-depolanma ilişlkileri dikkate alınarak Emet Vadisindeki deşilme hızı 1,4 cm/yıl, bu de¤erin tüm araziye uygulanmas yla vadinin toplam kazılma süresi 75 bin yıl olarak hesaplanmaktad r. Jeolojik süreçlerin tekdüze olmadığı dikkate alınarak, bu yaşın mutlak olmayacağı, ancak mevcut aşınma ve depolanma hızlarına göre vadilerin kazılma süresinin 300 bin yıldan daha da geriye gitmeyeceği söylenebilir. Öyle anlaşılıyor ki, hızlı aşınmanın önemli nedenlerinden birisi Marmara Denizinin son Buzul Çağında göl halinde oluşudur. Alçak taban düzeyi, kaynak alan ile birikim yeri aras nda belirgin yükseklik farkı yaratmış ve erozyonun hızlanmasına yol açmıştır.