Açık kaynak kodlu yazılım projelerinin kullanılabilirliğe yönelimlerinin ölçümü için bir metrik model geliştirilmesi

Abstract

Özgür ve açık kaynak kodlu (Ö/AKK) yazılım geliştiricileri, uzun bir süre boyunca kullanıcı merkezli bir tasarımı takip etmek yerine yazılımların özelliklerinin öne çıktığı, sonuç olarak ürünün kullanılabilirliğinin göz ardı edildiği bir geliştirme yöntemi kullanagelmişlerdir. Bunun arkasında pek çok neden olsa da, ana sebebi geliştiricilerin kullanılabilirlik kavramına yönelik bilinç eksikliği ve proje sorumlularının İnsan Bilgisayar Etkileşimi (İBE) alanındaki çalışmalarının görece azlığıdır. Ö/AKK yazılımların kullanılabilirliğini artırmak için geliştiricilerin kendi projelerindeki kullanılabilirlik aktivitelerini ölçmeleri ve uygun kullanıcı merkezli tasarım yöntemlerini kullanmaları gerekmektedir.Bu tez, anket çalışması, literatür taraması ve Ö/AKK yazılım projelerinin incelenmesi sonucunda tanımlanan metriklerle bir ölçüm modeli ortaya koymaktadır. Ö/AKK yazılımların kullanılabilirlik seviyelerini artırmaya ve İBE uzmanları ile geliştiricilerin birlikte çalışma yöntemlerini iyileştirmeye yönelik olan bu çalışmada, bir ölçüm yöntemi önerilmiş ve geçerliliğin nasıl sınanacağı tartışılmıştır. Bunun yanında, ölçüm sürecini kolaylaştırmak için bir uygulama geliştirilmiş ve tanımlanan metriklere karşılık gelen değerlerin her bir projeye göre hesaplanmasına imkan verilmiştir.For a long time, free and open source software (F/OSS) developers tend to build feature-centric projects rather than following a user centred design, ignoring the necessity of usability inside the resulting product. While there are many reasons behind this, main cause can be stated as the lack of awareness of usability from developers' point of view and little interaction of project stakeholders with Human-Computer Interaction (HCI) studies. In order to increase the usability hence the competitiveness of open source software applications, developers need to measure their usability activities within the project, therefore conduct appropriate user centered design methodologies.This thesis is concerned with defining a measurement model and related set of metrics derived from surveys and analysis of F/OSS projects, in order to evaluate the degree of usability readiness of a F/OSS project. Based on the motivation to leverage and improve the usability of applications and increase the efficiency of communication and collaboration level of HCI experts and developers, a measurement method is proposed. Moreover, in order to streamline the measurement process, an application is developed for entering the data of criteria for a specific set of metrics and calculate the overall score of the usability matrix defined.