Üsküdar Ahmediye Mahallesi'nin kültürel miras potansiyeli ve 274 ada 6 parselde yer alan sivil mimarlık örneği Battalbaş Evi'nin restorasyon projesi

Abstract

Çalışmanın konusu İstanbul İli, Üsküdar İlçesi, Ahmediye Mahallesi, Dönme Dolap Sokak, 274 Ada 6 parselde yer alan tescilli sivil mimarlık örneği yapıdır. Yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber 19.yüzyıl sonu-20.yüzyıl başında inşa edildiği düşünülen sivil mimarlık örneği yapı, Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu Başkanlığı'nın 08.01.1971 tarihli 5684 karar numaralı toplantısında korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmiştir. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu'nun 12.06.1976 tarih ve 9176 sayılı kararı ile yapının koruma grubu, II olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında, uzun süredir bakımsız kalan ve süreç içerisinde çok fazla bozulmaya maruz kalan yapının geleceğe aktarılabilmesi için müdahale önerileri hazırlanmıştır. Öncelikle yapının mevcut durumu detaylı bir biçimde belgelenmiştir. Yapının drone ile fotoğrafları çekilmiş, daha sonra yapı Faro marka lazer cihazı ile taranmıştır. Belgeleme çalışmaları neticesinde hazırlanan rölöve projesi üzerinde malzeme ve hasar analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırmalar sonucunda yapının iki farklı dönemine ait restitüsyonu hazırlanmıştır. Çalışmanın sonunda, yapının özgün işlevi olan konut olarak varlığını sürdürebilmesi için müdahale önerileri geliştirilmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde literatür özeti, tez çalışmasının amacı, katkısı, kapsamı, yöntemi ve açıklanmıştır. İkinci bölümde, yapının yer aldığı Üsküdar ilçesinin konumu ve sınırları, tarihsel gelişimi ve bu süreç içerisindeki yerleşimin gelişimi ve dönüşümüne değinilmiştir. Üçüncü bölümde Ahmediye Mahallesi'ndeki 274 numaralı adanın tarihsel gelişim süreci incelenmiştir. Bu kısımda Ahmediye Mahallesi'ndeki kültürel ve tarihi değere sahip anıtsal ve sivil mimarlık örnekleri açıklanmıştır. Dördüncü bölümde yapının tarihi ve mevcut durumuna değinilmiştir. Bu başlık altında kat planları açıklanmış, alt başlıklarda ise tek tek mekân özellikleri incelenmiştir. Sırası ile cephe özellikleri, yapım tekniği ve malzeme özellikleri, yapıda gözlemlenen bozulmalara sebepleri ile beraber yer verilmiştir. Beşinci bölümde, iki farklı döneme ait restitüsyon önerisi ve bu önerilerin hazırlanmasında yararlanılan kaynaklar sonucunda oluşturulan restitüsyon analizleri yer almaktadır. Altıncı bölümde, yapının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için önerilen koruma yaklaşımı ve yapıdaki sorunların çözülmesinde kullanılabilecek müdahalelerle ilgili bilgiler verilmiştir. Yedinci ve son bölümde, çalışmanın genel bir değerlendirmesi yapılmıştır.The subject of this study is a registered example of civil architecture located at Dönme Dolap Street, Block 274, Plot 6, Ahmediye Neighborhood, Üsküdar District, Istanbul Province. Although its exact construction date is unknown, this example of civil architecture, believed to have been built at the end of the 19th or beginning of the 20th century, was registered as a cultural asset requiring protection by the High Council of Immovable Assets and Monuments on January 8, 1971, with decision number 5684. It was further registered as a Group II immovable cultural asset requiring protection by the High Council of Immovable Assets and Monuments on June 12, 1976, with decision number 9176. As part of the study, intervention proposals were prepared to ensure the preservation of the structure, which had been neglected for a long time and had deteriorated significantly over time. First, the current state of the structure was documented in detail. Photographs of the structure were taken using drone, and it was scanned using a Faro laser scanner. Material and damage analyses were performed on the architectural survey prepared as a result of the documentation work. As a result of the research, a restitution study was prepared for two different periods of the structure. At the end of the study, intervention proposals were developed to ensure that the cultural asset could continue to serve its original function as a residence. The first section of the study provides a literature review and explains the purpose, contribution, scope, and methodology of the thesis. The second section discusses the location and boundaries of the Üsküdar district where the structure is located, its historical development, and the settlement pattern within this process. The third section examines the historical development process of plot number 274 in the Ahmediye Neighborhood. This section explains the monumental and civil architecture examples of cultural and historical value in the Ahmediye Neighborhood. The fourth chapter discusses the historical and current state of the building. Under this heading, floor plans are explained, and the characteristics of each space are examined in subheadings. In order, the facade characteristics, construction technique and material characteristics, and the causes of the deterioration observed in the building are discussed. The fifth section contains restoration proposals for two different periods and the sources used in preparing these proposals. The sixth section provides information on the proposed conservation approach for passing the building on to future generations and the interventions that can be used to solve the problems in the building. The seventh and final section provides an overall assessment of the study.