Doğal afetlerin endüstriyel tesislere etkisinin değerlendirilmesi ve uluslararası standartlara göre yapıların tasarım kriterlerinin belirlenmesi

Abstract

Natech (Doğal Afetlerin Tetiklediği Teknolojik Kazalar) olarak adlandırılan teknolojik olaylar, doğal afetlerin sebep olduğu kazaları ifade etmektedir. Endüstriyel tesisler doğal felaketlerin (deprem, tsunami, sel, fırtına, yıldırım düşmesi) etkisine açıktır ve bu etkiler Do-Tek (Doğal afetlerin teknolojik kazalara sebep olması) kazalarını, toksik maddelerin serbest bırakılmasını, yangınlara, patlamalara, su baskınlarına, yapıların hasar görmesine sebep olmaktadır. Bu tez çalışmasında geçmiş Do-Tek olayları sebebiyle meydana gelen kazalarda genel hasar tipleri belirtilmiştir. Rafinerilerde bulunan en kritik yapı olan, domino etkisinde yüksek riskleri barındıran depolama tanklarının tasarımı için Sıvı depolama tankları deprem yönetmeliği ve API 650 kriterler karşılaştırılmış ve iki farklı boyutu olan ankrajlı tankların sayısal analiz ve modellenmesi, aynı doluluk oranları ile sıvı depolama tanklarının davranışı, zaman tanım alanında ve farklı ivmeler altında farklı hasar durumları ile detaylı şekilde açıklanmıştır.

Technological events that occur due to the triggering of natural disasters are defined as Natech (Natural-hazard triggered technological accidents) or Do-Tek (natural technological incidents caused by natural disasters). Industrial facilities are vulnerable to the effects of natural disasters (such as earthquakes, tsunamis, floods, storms, lightning strikes) and these effects can cause Do-Tek accidents, release of toxic substances, fires, explosions, flooding, and damage to structures.The general types of damage caused by past Do-Tek incidents have been specified. Through a comparison of seismic regulations and API 650 criteria, storage tanks - which are the most critical structure in refineries and carry significant risks in a domino effect - were analyzed. The behavior of structures with different sizes at the same filling levels in different earthquake scenarios was explained in detail through numerical analysis and modeling.