Arpa (hordeum vulgare L.) döl analizinde genetik markırların kullanımı

Abstract

Bitki yetiştiriciliğinde karşılaşılan en büyük zorluklardan hm kantıtatıf kahtmrKgöstercn kuraklığa direncin sağlanmasıdır. Bu çalışmada da kuraklığa dirençli ve hassas genotiplerden oluşan arpa {Honieıım vulgar? L.) ailesine ait F2 populasyonunda kuraklığa direnç geninin araştırılması ve kuraklığa dirençli ve hassas olan genotipler arasındaki polimorfizmlerin DNA düzeyinde belirlenmesi amacıyla RAPD markırları kullanılmıştır. Çalışmada, yaprak alanı, nispi su içeriği, paraquat klorofil yıkımı ve paraquata dayalı total protein analizi gibi çeşitli fizyolojik ve biyokimyasal parametreler aracılığı ile belirlenmiş olan kuraklığa hassas ve dirençli genotiplerdeki bitki materyali kullanılmıştır. Amplifikasyon reaksiyonlarında kullanılan 28 adet oligonükleotid primerden 8 tanesi ile, uzunlukları yaklaşık 250-5000 bç. arasında değişen toplam 100 farklı amplifikasyon ürünü elde edilmiştir. Bunlardan B-374 pritneri (5"-GGT TA A CCC T-.l') ile yapılan amplifikasyon sonucunda elde edilen, hassas bireylerin %67" sinde gözlenirken dirençli bireylerde L'u/lenmeven, yaklaşık 1500 b;ı/. çilli uzunluğundaki bir markımı kuraklığa dirençle iluili olduğu düşünülmeklediı Polimorfizm oranlarının değerlendirilmesi sonucunda ise F2' lerin cbevynlcrle ve birbirleri ile olan benzerlik oranları belirlenmiştir. Buna göre kuraklığa dirençli olan ebeveyn Tokak' a en çok benzeyen bireyin %62,97' lik benzerlik oranı ile kuraklığa hassas olan F2I9 olduğu gözlenmiştir. Kuraklığa hassas olan ebeveyn 5819' a da %54,55' lik oranla en çok benzeyen bireyin yine F2I9 olduğu görülmüştür. F2 bireyleri kendi aralarında karşılaştırıldığında birbirine en çok benzeyen bireylerin kuraklığa hassas olan F2 1 8 ve F219 (%71,47) bireyleri olduğu belirlenmiştir. Birbirine en az benzeyen bireylerin ise %38,05 oranı ile F^2 1 (hassas) ve l'276 (dirençli), %39,65 oranı ile F22 I (hassas) ve F273 (dirençli) ve %39,86 oranı :!e I;2I9 (hassas) ve F256 (dirençli) bireylerinin olduğu gözlenmiştirDrought tolerance improvement, which is a quantitative trait, is probably one of thcfnost difficult task for the cereal breeders. In this study RAPD markers were used to estimate drought tolerance and to identify the polymorphisms among drought resistant and sensitive genotypes in a segregating F2 population of barley {Hordeum vitlgare /..). The plant material consisting of resistant and sensitive genotypes were identified by physiological and biochemical parameters such as leaf area, relative water content, paraquat chlorophyll destruction and paraquat dependent total protein analysis 2