Sübstitüe Alkil Grupları Taşıyan 3-Bromofuranların Fotooksijenasyonu: Çoklu Stereomerkezlere Sahip Heterosiklik Bileşiklerin Sentezi

Abstract

Furan fotokimyasal ve kimyasal oksidasyonla a,b-doymamış-1,4-dion?lara dönüştürülebilmektedir. Furan halkasına bağlı yan zincir üzerinde nükleofilik gruplar içeren sistemlerde oksidasyon ürünü ile bu nükleofilik gruplar etkileşerek daha farklı ürün dağılımlarına ulaşılabilmektedir. Fotokimyasal oksidasyonda kullanılan çözücüye göre oksidasyon ürünü de farklılaşmaktadır. Alkil zincir üzerindeki nükleofilik gruplar fotooksijenasyon sırasında ara ürün olarak oluşan endoperoksitle etkileşerek genel oksidasyon ürünlerinden daha farklı ve yapısal olarak kompleks maddelere ulaşılmaktadır. Bu proje kapsamında alkil yan zincir üzerinde hidroksil, amin ve azit fonksiyonel grupları taşıyan alkil 3-bromofuran türevlerinin sentezleri için yöntemler geliştirildi. Sentezlenen çıkış bileşiklerinin sistematik bir şekilde fotokimyasal (RB ve TPP sensitizerliginde) ve kimyasal oksidasyonları (NBS, m-CPBA) incelendi. Alkil zincirin C1 pozisyonunda hidroksil ve amin içeren çıkış bileşiklerinin oksidasyonlarından altı üyeli lakton ve laktam türevleri elde edildi. Bu bileşiklerin keton karbonil grupları diastereoselektif olarak indirgendi. C3 ve C4?de hidroksil ve amin içeren 3-bromoalkilfuranların oksidasyonlarından spiro bileşikler elde edildi. C2?de hidroksil içeren 3-bromoalkilfuran sentezlendi. C1, C3 ve C4?de azit içeren alkil furan türevlerinin fotokimyasal ve kimyasal oksidasyonları incelendi ve furan biriminin genel oksidasyon ürünleri olan a,b-doymamis-1,4-dion?lar elde edildi. Alkil zincirinin C3 ve C4 pozisyonunda azit ihtiva eden 3-bromofuran türevlerinden brom uzaklaştırılarak ester ve aldehit grupları yerleştirildi. Azidoalkilfuran-3-karbaldehit PPh3 ile muamele edilerek intramoleküler azawittig reaksiyonu üzerinden azot içeren 7- ve 8-üyeli heterosiklik bileşikler elde edildi.