Sivrisinek mücadelesinde sivrisinek larvalarına karşı kullanılabilecek mikroorganizmaların izolasyonu ve etkinliklerinin incelenmesi

Abstract

Zararlılarla mücadelede kullanılan kimyasal maddelerin insan sağlığına ve çevreye olumsuz etkileri bilinmesine rağmen, günümüzde bu maddelerin yüksek miktarda kullanımına devam edilmektedir. Zararlılarla mücadelede kimyasal maddelerin kullanılmasının azaltılması için yapılan çalışmalar araştırmacıları, olumsuz etkileri daha az olan yeni yöntem arayışları içerisine sokmuştur. Yapılan çalışmalar sonucunda sadece hedefteki zararlı üzerine etkili olan ve hedef canlı dışındaki diğer canlılara zararlı etkisi olmayan biyolojik ajanlar (doğal düşmanlar) bulunmuş ve birçok zararlı kontrol programında başarı ile kullanılmıştır. Biyolojik ajan olarak omurgalılar, omurgasızlar ve mikroorganizmaları içine alan birçok canlı bilinmektedir. Endüstriyel üretime uygun ve biyolojik ajan olarak kullanılan mikroorganizmalar genel olarak biyoinsektisit olarak tanımlanır. Biyoinsektisitlerin geniş çaplı kullanımına 1970'lerin ilk yansından itibaren başlanmıştır. Kısa sürede göstermiş olduğu basanlar nedeni ile yeni biyoinsektisitlerin bulunması ve kullanılan biyoinsektisitlerin etkinliklerinin arttırılması çalışmaları günümüzde de devam etmektedir. Bu tez çalışmasında; sivrisineklerle biyolojik mücadelede kullanılabilecek, potansiyel biyoinsektisit özellik gösteren mikroorganizmaların tespiti amaçlanmıştır. Bu amaç için toplam 57 mikroorganizmanın (hastalıklı sivrisinek larvalarından izole edilen 20 adet, Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü mikrobiyoloji laboratuvarında bulunan 35 adet ve Bacillus Genetic Stok Center'dan bu çalışma için gönderilen 2 adet) sivrisinek larvalarına karşı etkinlikleri test edilmiştir. Etkinlik testlerinin sonuçlarına göre; en etkili türler %80 aktivite gösteren Bacillus thuringiensis subsp. israelensis WHO2013-9, %75 aktivite gösteren Bacillus thuringiensis subsp. israelensis ONR60A ve %70 aktivite gösteren Staphylococcus aureus ATCC 29213 olarak bulunmuştur.Although the harmful and toxic effects of pesticides to human life and to the environment are well known, these chemicals are still used in large amounts. The studies to reduce the amount of chemicals used in pest control prompt the scientists to develop alternative methods. As a result, new biological agents that are efective againts pests at very low doses and are completely safe to other non-target organism and environment have been found. Several species of vertebrates, invertebrates and microorganisms are known to be used as biological agents. The microorganisms that are used as biological agents suitable for industrial production are generally defined as "bioinsecticides", which have been widely used since the early 1970s. Due to the rapid and remerkable succes of these agents, the studies to discover new bioinsecticides and to improve the efficacy of the existing ones still continue. The aim of this study is to search for microorganisms that have potantial bioinsecticide characteristic that can be used in the larval control of mosquitos. For this purpose, a total of 57 microorganism species (20 species isolated from ill mosquito larvae, 35 species from GIT Microbiology Laboratory and 2 species from Bacillus Genetic Stock Center) were tested for their effect againts mosquito larvae. According to efficacy test results, the most effective species were found to be Bacillus thuringiensis subsp. israelensis WHO2013-9 (%80 activity), Bacillus thuringiensis subsp. israelensis ONR60A (%75 activity) and Staphylococcus aureus ATCC 29213 (%70 activity).