Uyarlama Sinema Filmleri Üzerine Bir Sorgulama: Sinema Seyircilerinin Okuma Pratikleri

Abstract

Edebiyat çoğu zaman bilhassa konu bakımından sinemayı desteklese de, zaman zaman edebiyat ve sinema ilişkisi iç içe geçmekte ve yaşanan kültürel değişimin de etkisi ile sinemayı, edebiyatın neredeyse hatırlatıcısı konumuna getirmektedir. Öyle ki, günümüz edebiyattan uyarlama filmleri, çoğu izleyicinin edebî eser olarak bilmediği veya bildiği, fakat zaman yaratıp okumadığı eserlerden oluşmaktadır. Bu uyarlama filmlerin etkisi edebî eserin önüne geçtiğinde, izleyici filmin kitabı ile karşılaştığında kitabı filmden dolayı bir merak ile satın almaktadır. Bakıldığında edebî eserin bilinirlik düzeyi filmin yanında sönümlenirken, eskinin okuma pratikleri de yerini yeni okuma pratiklerine bırakmaktadır. Sinema ve edebiyat ilişkisi bağlamında değerlendirildiğinde, bu çalışmada sinema seyircisinin okuma pratikleri ele alınacak, sinema seyircileri ile yapılacak görüşmeler için yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniği ile alımlamaları incelenecektir. İzleyici, sinemada izlediği filmin edebiyat eseri olduğunun farkında mı? Farkında ise, bu eseri daha önce okumuş mu? Okuduğu eseri bir de sinemada görmek için mi gelmiş, yoksa eseri çok duymuş, fakat okumak yerine sinemada izlemeyi mi tercih etmiş? Bu sorular ışığında izleyicilerde edebiyat ve sinema ayırdı olup olmadığı, farkındalık seviyeleri, bilinç düzeyleri hakkında bilgi edinilebilir. Aynı zamanda görüşmecilerden alınan cevaplar günümüz sinemasının gölgesinde seyreden edebiyat açısından değerlendirildiğinde, izler kitlenin okuma pratiklerini ortaya koymak açısından önemlidir.