Kentsel titreşimlerin tarihi yapılara etkisi

Abstract

Kentleşmenin artmasıyla birlikte ulaşım ağlarına ihtiyaç da artmaktadır. Artan ihtiyaçtan dolayı şehir merkezlerinde yaygınlaşan toplu taşıma ve çeşitli titreşimler mevcut tarihi yapıların yapısal ve yapısal olmayan elemanlarını etkileyebilmektedir. Trafik kaynaklı titreşimler tarihi yapılara yapısal hasar verebileceği gibi aynı zamanda bu binalarda bulunanlar için konfor zafiyeti de oluşturmaktadır. Yapılan son çalışmalarda, trafik kaynaklarının neden olduğu yer değiştirme, hız, ivme ve frekans içeriğinin çevre binalara etkisi araştırılmaktadır. Bu konuda farklı ülkeler tarafından geliştirilmiş uluslararası yönetmelikler mevcuttur. Ancak ülkemizde özellikle tarihi yapıların maruz kaldığı kentsel titreşimlerin değerlendirilebileceği ulusal bir yönetmelik mevcut değildir. Bu çalışmada, kentsel titreşimlerin tarihi yapılar üzerindeki etkilerine odaklanılmış ve beş farklı kentsel titreşim kaynağının tarihi yapılar üzerinde oluşturacağı etkiler araştırılmıştır. Tarihi yapı olarak; ülkemiz ve dünya kültür mirası açısından oldukça önemli bir yerde olan Diyarbakır surları incelenmiştir. Çalışma kapsamında farklı sahalardan kentsel titreşim kayıtları alınmış ve Diyarbakır surlarının bir bölümü nümerik olarak modellenerek farklı sahalardan elde edilen veriler ile dinamik analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışma sonucunda farklı kentsel titreşimlerin tarihi yapı üzerinde oluşturacağı etkiler incelenmiş ve sonlu elemanlar analizlerinden elde edilen veriler değerlendirilmiştir.

With the increase in urbanization, the need for transportation networks is also increasing. Public transportation and various vibrations, which have become widespread in city centers due to the increasing need, can affect the structural and nonstructural elements of existing historical buildings. Traffic-induced vibrations can cause structural damage to historical buildings, as well as create a lack of comfort for the occupants of these buildings. In recent studies, the effects of displacement, velocity, acceleration and frequency content caused by traffic sources on the surrounding buildings are investigated. There are international regulations developed by different countries on this subject. However, there is no national regulation in our country that can evaluate the urban vibrations to which historical buildings are exposed. In this study, the effects of urban vibrations on historical buildings were focused and the effects of five different sources of urban vibration on historical buildings were investigated. As a historical building; Diyarbakır city walls, which are in a very important place in terms of our country and world cultural heritage, were examined. Within the scope of the study, urban vibration records were taken from different areas and a part of Diyarbakır city walls were modeled numerically and dynamic analyzes were carried out with the data obtained from different areas. As a result of the study, the effects of different urban vibrations on the historical structure were examined and the data obtained from the finite element analyzes were evaluated.