Yeni nesil ofis mekânlarında çevresel psikoloji bileşenleri ile mekânsal beklenti ilişkisi: Kuşaklar üzerinden bir değerlendirme

Abstract

Bu çalışma, çevresel psikoloji bileşenleri ile ilişkilendirilmiş mekânsal beklentinin iş yeri bağlılığını ve iş verimliliğini etkileyebileceği tartışmasını farklı kuşaklar üzerinden gündeme getirmektedir. 21. yüzyılın başından itibaren dört farklı kuşak çalışma hayatında ilk defa bir araya gelmiş, dolayısıyla farklı yaş gruplarından bireylerin çevresel psikoloji olgusu ile ilişkili mekânsal beklenti ve memnuniyetleri daha da önem kazanmıştır. Çalışma, kuramsal bölüm ve alan araştırması olmak üzere iki temel çerçeveden oluşmaktadır. Kuramsal bölüm ampirik çalışma için bilgi altlığı oluşturmaktadır. Bu bölümde temel olarak yeni nesil çalışma mekânlarının genel özellikleri, kullanılan tasarım parametreleri, kuşakların özellikleri, yeni nesil çalışma mekânlarında etkin olan çevresel psikoloji kavramları irdelenmiştir. Birinci bölümde; tezin amacı, kapsamı ve yöntemi incelenmiştir. İkinci bölümde; kuşak kavramı ve kuşakların genel özellikleri ile çok nesilli işgücünün önemi üzerinde durulmuştur. Üçüncü bölümde; ofis kavramı, tarihsel süreçteki değişimi ve güncel ofis yönelimleri irdelenmiştir. Dördüncü bölümde; yeni nesil ofis mekânları çevresel psikoloji çerçevesinde değerlendirilmiştir. Beşinci bölümde; örneklem mekânlar olarak seçilen kurumsal ve paylaşımlı yeni nesil ofislerdeki uygulamalar ve mekânsal düzenlemeler, çevresel psikoloji bileşenleri ile ilişkili olarak incelenmiştir. Altıncı bölümde; anket çalışmasının verileri analiz edilerek değerlendirilmiştir. Bunun yanı sıra yerinde yapılan gözlemler ve görüşmelerden elde edilen veriler de değerlendirilmiştir. Sonuç bölümünde; elde edilen bulgular ve gözlemler doğrultusunda geleceğin çok kuşaklı, yeni nesil ofislerine yönelik mekânsal beklentiler konusunda yorumlar yapılmıştır. Tez çalışması devam ederken ortaya çıkan corona virüs pandemisi, tezin kuramsal ve ampirik bölümlerinde içerik ve yöntem olarak değişikliklere ve güncellemelere sebep olmuştur. Araştırma kapsamında, pandemi sebebiyle çalışma ortamlarında yapılan mekânsal düzenlemeler de çevresel psikoloji bağlamında değerlendirilmiştir.

This study brings up the discussion that spatial expectations associated with environmental psychology can effect workplace attachment and work efficiency for different generations. Since the beginning of 21st century, four different generations came together for the first time in worklife. Therefore, for individuals from different age groups, spatial expectations and spatial satisfaction in regards to phenomenon of environmental psychology gained importance. The study consists of two basic frameworks: theoretical part and field research. The theoretical section forms a basis for empirical work and includes following concepts: general characteristics of new generation workplaces, design parameters used, characteristics of generations, environmental psychology concepts which are effective in new generation workplaces. Parts and their contents are as follows: 1. purpose, scope, method of thesis. 2. Concept of generation, general characteristics of generations, importance of multi-generational workforce 3. concept of office, its change in the historical process, current trends in offices 4. evaluation of new generation office spaces within the framework of environmental psychology 5. examination of practices and spatial arrangements in new generation offices with corporate and shared workspaces selected as sample spaces in regards to environmental psychology components. 6. analysis and evaluation of data obtained by survey. Additional evaluation of data obtained from on-site observations and interviews. Study concludes with comments on spatial expectations for future multi-generational new generation offices. The coronavirus epidemic which emerged during the thesis study caused changes and updates in theoretical and empirical parts of the thesis. Its affects on spatial arrangements in work spaces were also evaluated.