Kentsel tasarımda sosyo-çevresel adaptasyon: Haliç kıyıları kentsel tasarım yarışması örneği

Abstract

Kentler, iklim değişikliği süreçlerinden ve bunu takip eden etkilerden kaynaklanan zorluklarla karşı karşıyadır. Antroposen Çağı'nın süreç olarak giderek artan riskleri, tüketim temelli kentsel yaşamla birleşerek kentleri daha kırılgan hale getirmektedir. Bu bağlamda kentlerde yaşamsal bir paradigma değişimine gidilmesinde yaşanan sıkıntılara ve sermaye odaklı ekolojik yaklaşımların literatürdeki dominant etkisine bakıldığında çağdaş kentlerin gelecekte toptan yaşanamaz hale geleceğine dair projeksyonlar önem kazanmaktadır. Oysa ki bu durum bitmiş bir süreç değildir, kentler halen güncel ekolojik süreçlere dayanıklı hale getirilebilir. Bu nedenle kentlerin, güncel ve gelecekteki değişken dinamiklerin karşısında nasıl dayanıklı olacağı önem kazanmaktadır. Çalışmada insan ve doğa ilişkilerini dikkate alan çevresel adalet, kentsel politik ekoloji, dayanıklılık kavramlarının sosyolojik, ekolojik ve teknolojik şekilde birbirleri ile doğrudan ilişkili bağlamlarda tanımlanabilecek sistem ile sentez hale getirildiği bir araştırma-inceleme modeli önerisi sunulmuştur. Bu kapsamda "İstanbul Senin Haliç Kıyıları Tasarım Yarışması" kentsel tasarım proje yarışmasının ödül alan toplam 20 adet projesi vaka çalışması yöntemi ile incelenmiştir. Bu çalışma, Türkiye'deki kentsel tasarım yarışma ekosisteminin yer alan sosyo-çevresel açıdan dayanıklılığın, küresel ölçekteki entelektüel literatürdeki tartışmalara ve sosyo-çevresel bağlamda dayanıklılığa ne kadar yer veriyor olduğunu örneklem üzerinden ortaya koymaktadır.

Cities are also facing challenges arising from the processes of climate change and the effects that follow it. The increasing risks of the Anthropocene Age as a process, combined with consumption-based urban life, make cities more fragile. In this context, considering the difficulties experienced in achieving a vital paradigm shift in cities and the dominant impact of capital-oriented ecological approaches in the literature, projections that modern cities will become completely uninhabitable in the future become important. However, this situation is not a finished process, cities can still be made resistant to current ecological processes. For this reason, it becomes important in what way and how cities should be resilient in order to cope with the variable dynamics. In the study, a research-study model proposal is presented in which the concepts of environmental justice, urban political ecology and resilience, which take into account the relations between humans and nature, are synthesized with a system that can be defined in sociological, ecological, and technological contexts that are directly related to each other in a sociological, ecological and technological way. In this context, a total of 20 projects that received awards from the "Istanbul Your Golden Horn Banks Design Competition" urban design project competition were examined using the case study method. This study illustrates through an sample how discussions in the intellectual literature on a global scale and resilience in a socio-environmental context are influenced by socio-environmental resilience in Turkey's urban design competition ecosystem.