Sert lehim uygulamalarında farklı dolgu metallerinin çelikler üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Abstract

Bu tez çalışmasında, ticari araçlarda kullanılan hidrolik direksiyon sistemlerinin çelik borularının indüksiyon kaynak yöntemi ile kaynatılmasında dolgu maddesi olarak farklı materyallerin etkisi incelenmiştir. E235+N ve 11SMnPb30+C çelik malzemeleri, Ag309 ve RbCuZn-A kalite dolgu metalleri ile kaynatılarak birleştirilmiştir. Üç farklı sıcaklık ve üç farklı bekleme süresi kullanılarak kaynak parametreleri belirlenmiştir. TS EN ISO 5817 standartları dikkate alınarak gerçekleştirilen deney sonuçlarına göre en iyi birleştirme oranı, gümüş alaşımlı dolgu metalinin 690°C'de 8 saniye, pirinç alaşımlı dolgu metalinin ise 930°C'de 9 saniye bekletilerek yapılan kaynaklarda elde edildiği tespit edilmiştir. DIN EN ISO 6832-1 standardına göre yapılan çekme testlerinde meydana gelen kopmalar yapılan kaynak tellerinden değil, boru ana malzemesinden gerçekleşmiştir. En iyi çekme testi değerleri Ag309 dolgu metali için 29.472kN, RbCuZn-A dolgu metali için 29.151kN hesaplanmıştır. Bindirme yöntemiyle yapılan birleştirme işlemlerinde her iki dolgu metali içinde benzer sonuçlar elde edilmiştir. Gümüş alaşımlı telin pirinç alaşımlı tele göre yaklaşık 14 kat pahalı olması dikkate alındığında, pirinç alaşımlı telin maliyet açısından daha uygun bir alternatif olduğu belirlenmiştir.

In this thesis, the influence of different filler materials on the induction welding of steel pipes used in commercial vehicle hydraulic steering systems has been examined. E235+N and 11SMnPb30+C steel materials were welded and joined together using Ag309 and RbCuZn-A grade filler metals. Welding parameters were determined by employing three different temperatures and three different holding times. According to the experimental results conducted in compliance with TS EN ISO 5817 standards, the best welding performance was achieved when the silver alloy filler metal was held at 690°C for 8 seconds, and the brass alloy filler metal was held at 930°C for 9 seconds. Fractures observed in tensile tests conducted according to DIN EN ISO 6832-1 standard were found to originate from the base material of the pipe rather than the welding wires. The best tensile test values were calculated as 29.472 kN for Ag309 filler metal and 29.151 kN for RbCuZn-A filler metal. Similar results were obtained for both filler metals in lap joint operations. Considering that the silver alloy wire is approximately 14 times more expensive than the brass alloy wire, it was determined that the brass alloy wire is a more cost-effective alternative.