Pandemi toplumunda mekânsal pratiklerin virtüel düzleme adaptasyonu

Abstract

Mekân anlayışı, zaman içinde değişen dönemlerle birlikte farklı yaklaşımlarla ele alınmıştır. Toplumsal değişim ve dönüşüm süreçleri, mevcut mekân anlayışı üzerinde baskı oluşturarak deforme etmekte ve daha sonra yeniden üretim evresine girmeye zorlamaktadır. 2019 yılında pandemi salgının ortaya çıkması ile mekânsal pratikler ve gündelik hareket şemaları bazı değişikliklere uğramıştır. Pek çok gündelik faaliyetin evde yapılması mevcut yaşam alanlarının anlamlarını büyütmekte fakat bu durum mekân-zaman-hareket ağının sıkışmasını da beraberinde getirmektedir. Gündelik hayattaki devinim-olay ve akışların ev mekânı ile kısıtlı kalması mevcut mekân anlayışının yetersiz kaldığı durumları daha görünür hale getirmektedir. Mekânın yetersizliği zaman-hareket ağlarının çakışması sebebiyle yeni arayışlara sebep olmakta ve henüz keşfedilmemiş olan, potansiyelleri bünyesinde barındıran virtüel düzlem bu aşamada yeni bir araştırma ve keşif alanı sunmaktadır. "Pandemi Toplumunda Mekânsal Pratiklerin Virtüel Düzleme Adaptasyonu" tezinde mekân, katı bir anlayışla yaklaşılan durağan bir formun aksine zaman ve hareketle birlikte değişken durumlara adapte olabilen, deneyimi önceleyen, dinamik bir üretim olarak ele alınmaktadır. Buna göre tezin birinci bölümünde amacı, kapsamı, yöntemi ve sunum planı belirlenmiştir. Tezin ikinci ve üçüncü bölümünde çalışmanın kavramsal strüktürü oluşturulurken mekânın edimsel-virtüel hali arasındaki etkileşim, zamanın ve hareketin bilgisinin mekân ile ilişkisi, algılanan, tasarlanan, yaşanan mekândaki edimsel-virtüel dinamikler ve pandemik reaksiyonların gündelik olanı ne şekilde etkilediği araştırılmıştır. Tezin dördüncü bölümünde ise çekirdek bir ailenin pandemi sonrası mekânsal pratiklerinin, zamansallığı ve hareketinin bilgisi kodlanarak üretilen, virtüel bir mekân kurgusunun olasılıkları araştırılmıştır. Mekânın edim halindeki durumunda gizil halde bulunan olasılıkların deşifre edilmesi ile dinamik bir mekân üretimi ortaya konmaktadır. Tezin son bölümünde ise çalışmanın kavramsal çerçevesi ile birlikte mimari bir ürüne dönüşen deneysel çalışmanın çıktısının olanakları tartışılmaktadır.The concept of space has been addressed with different approaches alongside changing periods over time. Social change and transformation processes exert pressure on the existing understanding of space, leading to its deformation and subsequently forcing it into a phase of reproduction. With the outbreak of the pandemic in 2019, spatial practices and daily movement patterns underwent certain changes. The shift to conducting many daily activities at home has enhanced the meanings of existing living spaces, but this situation also brings about compression in the space-time-movement network. The confinement of daily life's dynamics, events, and flows within the home space makes the inadequacies of the current understanding of space more visible. The insufficiency of space due to the collision of time-movement networks leads to new explorations, and the virtual plane, which harbors undiscovered potentials, offers a new field for research and discovery at this stage. In the thesis "Adaptation of Spatial Practices to the Virtual Plane in the Pandemic Society," space is considered a dynamic production that can adapt to changing conditions with time and movement, prioritizing experience, rather than a static form approached with a rigid understanding. Accordingly, the first part of the thesis defines its purpose, scope, methodology, and presentation plan. The second and third parts of the thesis establish the conceptual structure of the study, investigating the interaction between the operational-virtual state of space, the relationship of time and movement information with space, the dynamics of operational-virtual is perceived, designed, and lived spaces, and how pandemic reactions have affected the everyday. In the fourth part of the thesis, the possibilities of virtual space construction, produced by encoding the temporality and movement of a nuclear family's post-pandemic spatial practices, are explored. This leads to the revelation of dynamic space production by decoding the latent possibilities in the operational state of space. In the final part of the thesis, the possibilities of the experimental work's output, which has transformed into an architectural product together with the study's conceptual framework, are discussed.