Tünel kalıp sistemiyle üretilen toplu konutlarda iç mekân konfor koşullarının kullanıcı ve proje ekibi görüşleriyle değerlendirilmesi

Abstract

Tünel kalıp sistemi; hızlı üretim süreci, düşük maliyet ve yüksek deprem dayanımı gibi yapısal avantajlar sunmasına karşın, ısı, nem, iç hava kalitesi ve işitsel konfor açısından önemli sınırlılıklar barındırmaktadır. Bu durum, özellikle tünel kalıp sistemiyle üretilen toplu konutlarda kullanıcı konforunun bütüncül olarak sağlanmasını zorlaştırmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, tünel kalıp sisteminin yapısal üstünlüklerinin yanı sıra, bu sistemle inşa edilmiş toplu konutlarda yaşayan kullanıcılar ile projelerde görev alan mimar ve inşaat mühendislerinin deneyimlerine dayalı olarak konfor performansını bütüncül biçimde değerlendirmektir. Bu kapsamda, deprem dayanımı ile birlikte ısıl konfor, nem konforu, iç hava kalitesi ve işitsel konfor koşulları bir arada ele alınarak, sistemin yalnızca taşıyıcı sistem performansı açısından değil, kullanıcı konforunu oluşturan çevresel koşullar bakımından da değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada, tünel kalıp sistemli toplu konutlarda konfor koşullarını etkileyen temel sorunların belirlenmesi amacıyla literatür taraması, örnek proje incelemeleri, saha gözlemleri ve anket uygulamaları birlikte kullanılmıştır. İstanbul'un Başakşehir ilçesinde tünel kalıp sistemiyle inşa edilmiş 10 toplu konut projesi çalışma alanı olarak seçilmiş; bu projelerde yaşayan kullanıcılar ile mimar ve inşaat mühendislerinden elde edilen veriler karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, ısı kayıpları, nem dengesizliği, iç hava kalitesindeki yetersizlikler ve ses yalıtımı problemlerinin kullanıcı konforunu doğrudan olumsuz etkilediğini ortaya koymuştur. Bu sorunların, tünel kalıp sisteminin monolitik betonarme yapısı, detay çözümlerindeki süreksizlikler ve yalıtım uygulamalarındaki yetersizliklerle ilişkili olduğu belirlenmiştir. Ayrıca malzeme seçimi, uygulama tekniği, işçilik kalitesi ve iklimsel koşulların bu sorunların oluşumunda etkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, tünel kalıp sisteminin yapısal avantajlarını koruyarak ısıl, nem ve işitsel konfor ile iç hava kalitesini birlikte ele alan konfor odaklı tasarım yaklaşımlarının benimsenmesi, malzeme kalitesinin ve uygulama detaylarının geliştirilmesi gerekmektedir. Bu çalışma, kullanıcı deneyimleri ve uzman değerlendirmelerini bir araya getirerek tünel kalıp sistemli toplu konutlarda konfor koşullarının iyileştirilmesine yönelik bütüncül bir değerlendirme sunmaktadır.

The tunnel formwork system, although it offers structural advantages such as rapid construction, low cost, and high seismic resistance, has significant limitations in terms of thermal comfort, moisture comfort, indoor air quality, and acoustic comfort. This situation makes it difficult to ensure holistic user comfort, particularly in mass housing produced with this system. The main objective of this study is to comprehensively evaluate the comfort performance of the tunnel formwork system based on the experiences of users living in mass housing and the architects and civil engineers involved in these projects. In this context, the study aims to assess the system not only in terms of structural performance but also in terms of environmental conditions affecting user comfort by jointly considering thermal, moisture, indoor air quality, and acoustic comfort alongside seismic resistance. To identify the main factors affecting comfort conditions in tunnel formwork mass housing, literature review, sample project analyses, field observations, and questionnaire surveys were conducted. Ten mass housing projects constructed with tunnel formwork systems in the Başakşehir district of Istanbul were selected as the study area, and data obtained from residents, architects, and civil engineers were analyzed comparatively. The findings indicate that heat losses, moisture imbalance, deficiencies in indoor air quality, and sound insulation problems negatively affect user comfort. These problems were found to be associated with the monolithic reinforced concrete structure of the tunnel formwork system, discontinuities in construction details, and inadequacies in insulation practices. Material selection, construction techniques, workmanship quality, and climatic conditions were also identified as influential factors. As a result, while preserving the structural advantages of the tunnel formwork system, it is necessary to adopt a comfort-oriented design approach that jointly addresses thermal, moisture, and acoustic comfort together with indoor air quality, and to improve material quality and application details. This study presents a comprehensive evaluation aimed at improving comfort conditions in tunnel formwork mass housing by integrating user experiences and expert assessments.