Duygusal zekanın örgütsel vatandaşlık davranışı ve üretkenlik karşıtı davranışlar üzerine etkisi

Abstract

Son yıllarda, örgütsel başarıya katkı sağlayan etkenler arasında yer alan Duygusal Zeka (DZ) ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışlarına (ÖVD) artan bir ilgi dikkat çekmektedir. Bunun yanı sıra, örgütler için ciddi bir problem oluşturan ve örgütsel başarının önünde önemli bir engel olan Üretkenlik Karşıtı Davranışlar da (ÜKD) ilgi duyulan bir diğer konudur. Bu çalışmada, özelikle DZ?nin ÖVD ve ÜKD üzerindeki etkilerinin yanı sıra ÖVD ve ÜKD arasındaki ilişki öğretim elemanları bazında incelenmiştir. Araştırma kapsamında, Türkiye?de devlet üniversitelerinde görev yapan 612 öğretim elemanına yönelik bir anket uygulanmıştır. Bu anketin sonuçları iki aşamada incelenmiştir. İlk aşamada, öğretim elemanlarının, cinsiyetlerine, yaşlarına, akademik unvan ve tecrübelerine göre DZ, ÖVD ve ÜKD düzeylerinin farklılık gösterip göstermediği; t-test, varyans analizi ve Kruskal-vallis testi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğretim elemanlarının DZ, ÖVD ve ÜKD düzeylerinin demografik ve akademik özelliklerine ilgi çekici farklılıklar gösterdiği tespit edilmiştir. İkinci olarak, öğretim elemanlarının DZ, ÖVD ve ÜKD?leri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik korelasyon analizleri ve bu ilişkilerin niteliğini açıklanmaya yönelik çoklu regresyon analizleri yapılmıştır. Sonuçlar, DZ?nin ÖVD ile orta dereceye yakın pozitif bir ilişki sergilediğini gösterirken ÜKD ile benzer fakat negatif bir ilişki içerisinde olduğuna işaret etmiştir. Ayrıca ÖVD ile ÜKD arasında negatif yönde anlamlı 1bir ilişki tespit edilmiştir.In recent years, there has been an increasing interest in Emotional Intelligence (EI) and Organizational Citizenship Behavior (OCB), as important factors that contribute organizational success. Additionally, Counterproductive Work Behaviors (CWB) that can be considered as a serious shortcoming for organizations are receiving attention. In this study, the effect of EI on OCB and CWB, and the relation between OCB and CWB are investigated. A questionnaire applied to 612 academicians from state universities of Turkey. The analysis was conducted on two stages. At the first stage; t-tests, Analysis of Variances and Kruskal-Vallis tests were applied to analyze the differences between groups formalized on participants? sex, age, academic titles and experience. At the second stage, correlation and multiple regression analysis were applied to investigate the relation between academicians? EI, OCB and CWB with their sub dimensions. Results indicated that there was a close to moderate positive relation between EI and OCB and a similar but negative relation between EI and CWB. Besides, a significant negative relation between academicians? OCB and CWB was detected.