Yeni yerleşim bölgelerindeki mevcut yapıların deprem riskinin değerlendirilmesi

Abstract

Bu çalışmada yeni yerleşim bölgeleri yoğunlukta olan Başakşehir ilçesinde yer alan 2 pilot bölge ve Başakşehir ilçesinin tamamı için senaryo deprem tehlike ve hasar tahmin analizi yapılmıştır. Elde edilen sonuçların karşılaştırması nispeten daha eski yerleşim yerlerinden olan Fatih ve Şişli ilçeleri ve Başakşehir ilçesinin komşu ilçesi olan Sultangazi ilçesi ile yapılmıştır. Çalışma kapsamında Marmara bölgesini etkileyen 4 adet tarihsel dönem depremi ve 1 adet aletsel dönem depremi senaryo deprem olarak kullanılmış ve tahmini deprem hasar analizleri yapılmıştır. Tez kapsamını literatür taraması haricinde sıralamak gerekirse 3 aşamadan oluşur. Birinci aşamada çalışma bölgesinde Başakşehir pilot bölgelerde yer alan yapı envanteri bilgileri derlenmiştir. Bu işlem için arazi çalışmaları yapılarak ve ilgili kurum ve kuruluşlardan yapı ruhsatlarının temini ile birlikte hem pilot bölgelerin yapı envanteri hem de Başakşehir ilçesinin yapı envanterinin güncellenmesi sağlanmıştır. İkinci aşamada ise derlenip düzenlenen yapı envanteri, ücretsiz olan coğrafi bilgi sistemi programlarından biri QGİS programına tanımlanmıştır. Bu işleme müteakip yapı envanteri tahmini deprem hasar analizi yapan Earthquake Loss Estimation Routine (ELER) programı kullanılarak bölgeler için tahmini deprem hasar analizleri hesaplanmıştır. Son aşamada ise gerçekleştirilen analizler sonucunda araştırma bölgelerinde meydana gelen hasar dağılımları aktarılmış ve karşılıklı kıyaslamalar ile değerlendirmeler yapılmıştır. Sonuç olarak yeni yerleşim bölgelerinin belirlenen senaryo depremi etkisi altında daha yüksek performans sergiledikleri gözlemlenmiştir.In this study, scenario earthquake hazard and damage estimation analysis was performed for 2 pilot regions in Başakşehir district, which has a high concentration of new settlements, and the entire Başakşehir district. The comparison of the results was made with Fatih and Şişli districts, which are relatively old settlements, and Sultangazi district, which is the neighboring district of Başakşehir district. Within the scope of the study, 4 historical period earthquakes and 1 instrumental period earthquake affecting the Marmara region were used as scenario earthquakes and estimated earthquake damage analyzes were made. If it is necessary to list the scope of the thesis apart from the literature review, it consists of 3 stages. In the first stage, the structure inventory information in the pilot regions of Başakşehir was compiled. By conducting field studies for this process and obtaining building licenses from relevant institutions and organizations, both the building inventory of the pilot regions and the building inventory of the Başakşehir district were updated. In the second stage, building inventory compiled and edited, one of the free geographical information system programs was defined in the QGİS program. Following this process, the estimated earthquake damage analyzes for the regions were calculated by using Earthquake Loss Estimation Routine (ELER) program, which performs earthquake damage analysis. At the last stage, as a result of the analyzes carried out, the distribution of damage occurring in the research regions was transferred and evaluations were made with mutual comparisons. As a result, it was observed that the new settlements displayed higher performance under the influence of the determined scenario earthquake