Ana tahliye kanalındaki ağır metallerin Tuz gölüne etkisi

Abstract

Bu çalışmada, Konya ilinin kuzeydoğusunda yer alan Tuz Gölü'ne önemli ölçüde değişik karakterli sular taşıyan Ana Tahliye Kanalının Göle döküldüğü yer olan Gölyazı mevkiinde tuz, sediman ve su örneklerinin içerdiği ağır metal miktarları belirlenmiş ve sonuçlar değerlendirilmiştir. Konya Ovası'nın sulama suları, bir Ana Tahliye Kanalı ile Tuz Gölü'ne verilmektedir. Beyşehir Gölü'nden başlayıp Tuz Gölü'nde sona eren yaklaşık 343 km uzunluktaki kanal; 1974 yılında işletmeye açılmış olup, kanala deşarj edilen Konya Kenti ve çevresindeki bazı yerleşim birimlerinin endüstriyel ve evsel atık sularını da Tuz Gölü'ne taşımaktadır. Endüstriyel ve evsel atıksuların hiç arıtılma işlemine tabii tutulmadan doğrudan göle deşarj edilmektedir. Tuz Gölü'nü tehdit eden kirlilik parametrelerinden başlıcaları, Ana Tahliye Kanalı ile taşınan partiküller, yağ, gres, deterjan, pestisit, ağır metaller ve dışardan gelen fazla sudur. Numuneler, Tuz Gölü'ne dökülen ana tahliye kanalının son noktası olan Gölyazı mevkisinden ve göle boşalan Insuyu ve Melendiz Deresinden alınmıştır. Numuneler G.Y.T.E. laboratuarlarında AAS (Atomik Absorbsiyon Spektrometre) cihazında, grafit fırın tekniği ile analiz edilmiştir. Yapılan analizlerde Cu, Ni, Co, Cd, Pb, Se, Al, Mn, Hg, Fe, As ve Cr konsantrasyonları incelenmiştir. Çalışmalarda tuz, kil, organik madde ve su örnekleri alınarak analizler yapılmış, özellikle taban çökellerinde ağır metal konsantrasyonu yüksek bulunmuştur. Tuz Gölü doğal güzelliği yanında, tarih boyunca Anadolu coğrafyasında yaşayan insanlara tuz gibi stratejik bir besin kaynağını sağlaması açısından çok önemlidir. Tuz oluşumu açısıdan dünyanın ikinci önemli gölü olan Tuz Gölü günümüzde bilinçsizce tahrip edilmektedir. Böyle önemli bir doğal oluşumun korunması ve gelecek nesilleri bozulmadan bırakılması için acilen tedbirler alınmalıdır.*; / In this theses; Measured the amount of heavy metal in the salt, sediment and the water at Gölyazı position, that include the main discharge channel which carries large amount of different types water to Tuz Lake, that been at the north-east of Konya province. The irrigation water of Konya plain were carrying to the Tuz Lake with a main discharge channel. This channel that begins from Beyşehi Lake goes to the Tuz Lake has 343 km long. It was finished in 1974 and carries the whole industrial and home deposits of Konya city and some near settling units to the Tuz Lake. The industrial and home deposit doesn't pass any refining process while they were discharging. The pollution parameters like deposits, oil, grease, detergent, pestisit, heavy metals and excesses water which were carrying with main discharge channel are the main menaces of Tuz Lake. The samples were taken form last point of main discharge channel which been at Gölyazı position and Insu ve Melendiz streams that flow to lake. Samples analyze with Atomic Absorption Spectrometer which been in GYTE laboratories with garfit oven method. Cu, Ni. Co, Cd, Pb, Se. Mn, Hg, Fe, As, and Cr concentrations were determinate by the results of these analyses. Studies were analyses by taking salt, clay, water and organic samples material Especially the heavy metal concentration of base deposits extremely high. Tuz Lake was very important because of its natural beauties and the strategical importance. Because it maintained the salt necessity of the peoples that live in Anatolia geography for centuries. Tuz Lake which was the second important lake because of its salt formation capacity in the world, destroys unconsciously now a days. We must take urgent precautions for protect and quote the natural beauties of this nature formation.