Evrensel tasarım bağlamında engelsiz erişimin irdelenmesi: Gebze Teknik Üniversitesi Çayırova Kampüsü

Abstract

Evrensel tasarıma göre, kullanıcılar mekânlara göre değil, mekânlar kullanıcılara göre şekillenmelidir. Evrensel tasarımın en önemli adımlarından biri engelsiz erişimdir. Bu tez çalışmasında, engelsiz erişim kapsamında bir analiz çalışması yürütülmüştür. Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Türk Standartları Enstitüsü'nün belirlediği tasarım kurallarına bağlı formlar çerçevesinde 34 farklı yapı, yapı erişimi ve yapı içi tasarımı yönünden incelenmiştir. Tezin birinci bölümünde çalışmanın amacı, kapsamı ve yöntemi anlatılmıştır. Gebze Teknik Üniversitesi Çayırova Kampüsü'nün birbirinden farklı nitelikteki kullanıcılar için evrensel tasarım ilkeleri kapsamında engelsiz erişime uygun bir kampüs olması çalışmanın ana amacını oluşturmaktadır. İkinci bölümünde evrensel tasarım kavramına ve evrensel tasarımın ilke ve hedeflerine değinilmiştir. Ayrıca engelli tanımı ve sınıflandırmaları yapılmış ve engelsiz erişime yönelik mevzuat incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde dünyadan ve Türkiye'den engelsiz erişim örnekleri sunulmuştur. Özgün bölüm olan dördüncü bölümde ise, Gebze Teknik Üniversitesi Çayırova Kampüsü alan çalışması ayrıntılı olarak sunulmuştur. Çalışmanın beşinci bölümünde ise yapılan analizler değerlendirilmiştir. Son bölüm olan altıncı bölümde ise yapılan analiz çalışmasının sonuçlarına değinilmiş ve yapılan değerlendirmeler sonucunda kampüsteki yapıların genel engelsiz erişim oranının %44,51 olduğu saptanmıştır. Gebze Teknik Üniversitesi Çayırova Kampüsü içerisinde değerlendirilen tüm yapıların engelsiz erişime %100 uyumlu hale getirilmesi için yapılması gereken çalışmalara yer verilmiştir.According to the universal design, the spaces should be shaped according to the users, not the spaces. One of the most important steps of universal design is barrier-free accessibility. In this thesis, an analysis was conducted within the scope of barrier-free accessibility. Family and Social Policy Ministry of the Republic of Turkey and the Turkish Standards Institute in the framework of the rules determined depending on the design form, 34 different buildings were examined in terms of building access and interior design. In the first part of the thesis, the aim, scope and method of the study are explained. The main purpose of the study is to make the Çayırova Campus of Gebze Technical University a campus suitable for barrier-free accessibility within the scope of universal design principles for different users. In the second part, the concept of universal design and the principles and objectives of universal design are discussed. In addition, the definition and classification of disabilities have been made and national legislation on barrier-free accessibility has been examined. Barrier-free accessibility to samples from Turkey and the world were presented in the third part of the study. In the fourth part, which is the original part of the study, the field study of the Çayırova Campus of Gebze Technical University is presented in detail. In the fifth part of the study, the analyzes were evaluated. In the last part, which is the sixth part, the results of the analysis are mentioned and as a result of the evaluations, it is determined that the overall barrier-free accessibility rate of the buildings on the campus is 44.51%. The study included to make all the buildings evaluated within the Gebze Technical University Çayırova Campus 100% compatible with barrier-free accessibility.